1000 mcg Kaç mg, 1000 IU Kaç mg? D, A ve E Vitamininde IU Neden Farklı Çevrilir
1000 mcg kaç mg sorusunun cevabı her maddede aynı: 1 mg. Mcg ve µg aynı birimin, mikrogramın iki yazılışı; 1 mg, 1.000 µg eder. IU’da (uluslararası birim) ise tek bir cevap yok: 1000 IU, D vitamininde 25 µg, retinolde yaklaşık 300 µg, E vitamininde ise biçime göre 450 ya da 670 mg alfa-tokoferol eder.
Fark, birimlerin neyi ölçtüğünden geliyor. Mikrogram ve miligram ağırlık birimi; IU ise her vitamin için ayrı tanımlanmış bir etkinlik ölçüsü. Bu yazıda ağırlık çevirisini ve D, A, E vitamininde IU çevirisini Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ile Kanada Sağlık Bakanlığı (Health Canada) kaynaklarıyla ele alıyoruz, sonda ürünlerimizin içerik tablolarına uyguluyoruz.
mcg, µg ve mg arasındaki çeviri her maddede aynı mı?
Evet. Mikrogram (µg ya da mcg) ve miligram (mg) ağırlık birimidir; aralarındaki oran maddeye göre değişmez. 1 mg = 1.000 µg, 1 µg = 0,001 mg.
- 1000 mcg: 1 mg.
- 500 mcg: 0,5 mg.
- 25 µg: 0,025 mg.
Multivitamin Mineral Tablet’in sayfasındaki tabloda bakır 2000 mcg olarak yazıyor; bu 2 mg demek. Aynı ürünün içerik tablosu görselinde bu satır 2000 µg olarak geçiyor; iki yazılış aynı miktarı gösteriyor. Biotinde 5000 µg ile 5 mg’ın eşitliğini ve birkaç üründen gelen miktarın toplanmasını biotinde µg okumayı ve kan tahlili notunu anlatan yazımızda ele aldık.
IU neden her vitaminde başka bir miktara denk geliyor?
IU bir ağırlık değil, vitaminin etkinliğini anlatan bir ölçü. Kanada Sağlık Bakanlığı’nın çoklu vitamin-mineral monografı, A ve E vitamininin çevirme tablolarında IU’yu “vitamin aktivitesi” sütununda veriyor. Monografa göre D vitamini ve beta-karoten miktarı her zaman ağırlık olarak (µg), A vitamini retinol aktivite eşdeğeri (RAE) cinsinden, E vitamini ise mg alfa-tokoferol cinsinden yazılmalı. IU yalnız isteğe bağlı ek bilgi olarak verilebiliyor.
Türkiye’de de vitamin listesi IU ile değil, ağırlık temelli birimlerle kurulu. Takviye Edici Gıdalar Tebliği’nin Ek-1’i bu üç vitamini şu birimlerle sayıyor: A vitamini µg RE (retinol eşdeğeri), D vitamini µg, E vitamini mg α-TE, yani miligram cinsinden alfa-tokoferol eşdeğeri. Ek-3’teki günlük üst limitler de aynı birimlerle yazılı; 11 yaş ve üzeri için A vitamini 1.000 µg RE, D vitamini 25 µg, E vitamini 270 mg α-TE.
IU’dan ağırlığa geçmek için iki bilgi gerekiyor: hangi vitamin ve hangi biçim. Aşağıdaki tablo, kaynaklardaki katsayılarla aynı IU değerinin karşılığını yan yana koyuyor:
| Vitamin ve biçim | 1 IU | 400 IU | 1000 IU |
|---|---|---|---|
| D vitamini (D3 ya da D2) | 0,025 µg | 10 µg | 25 µg |
| A vitamini, retinol | yaklaşık 0,3 µg | yaklaşık 120 µg | yaklaşık 300 µg |
| Beta-karoten (ağırlık olarak) | 0,6 µg | 240 µg | 600 µg |
| E vitamini, d-alfa-tokoferol ve esterleri | 0,67 mg | 268 mg | 670 mg |
| E vitamini, dl-alfa-tokoferol ve esterleri | 0,45 mg | 180 mg | 450 mg |
E vitamini satırlarındaki mg değerleri alfa-tokoferol miktarıdır. Tablonun iki ucu arasındaki fark büyük: 1000 IU, D vitamininde 0,025 mg, doğal biçimli E vitamininde 670 mg ediyor.
D vitamininde µg ile IU nasıl çevrilir?
D vitamininde çeviri tek katsayıyla yapılıyor. EFSA’nın değerlendirme özetinde dipnot olarak verilen çeviri şöyle: 1 µg = 40 IU, 0,025 µg = 1 IU. Kanada monografı aynı katsayıyı kolekalsiferol (D3) ve ergokalsiferol (D2) için ayrı ayrı veriyor; iki biçimde de 1 IU 0,025 µg ediyor.
- 400 IU: 10 µg.
- 1000 IU: 25 µg; Tebliğ Ek-3’teki 25 µg’lık sınır da bu miktar.
- 15 µg: EFSA’nın yetişkinler için belirlediği yeterli alım değeri; IU olarak 600 IU.
Damla, sprey ve tablette günlük porsiyonun kaç birime bölündüğünü ve nasıl sayıldığını D vitamini damla, sprey ve tablette porsiyon okumayı anlatan yazımızda ele aldık.
A vitamininde IU neden biçime göre değişir?
A vitamini tek bir maddeden gelmiyor. EFSA’ya göre besinlerde ya önceden oluşmuş A vitamini (çoğunlukla retinol ve retinil esterleri) ya da beta-karoten gibi provitamin A karotenoidleri olarak bulunuyor. EFSA, önceden oluşmuş A vitamininin %70–90’ının emildiğini, beta-karotende ise emilen payın besine ve beslenmeye bağlı etkenlere, genetik özelliklere ve sağlık durumuna göre %5 ile %65 arasında değiştiğini yazıyor.
Bu farkı ortak bir ölçeğe çevirmek için retinol eşdeğeri (RE) kullanılıyor. EFSA’nın Avrupa için koruduğu oranlar şöyle:
- 1 µg RE = 1 µg retinol.
- 1 µg RE = 6 µg beta-karoten.
- 1 µg RE = 12 µg diğer provitamin A karotenoidleri.
IU tarafında da biçim belirleyici. Kanada monografı retinol aktivite eşdeğeri (RAE) terimini kullanıyor ve 1 µg retinolü 1 µg RAE sayıyor. Monografın çevirme tablosuna göre:
- Retinol: 1 µg = 3,33 IU.
- Retinil asetat: 1 µg = 0,87 µg RAE = 2,91 IU.
- Retinil palmitat: 1 µg = 0,55 µg RAE = 1,82 IU.
- Beta-karoten: 1 IU = 0,6 µg beta-karoten; miktar her zaman beta-karotenin ağırlığıyla yazılıyor.
Pratikteki sonuç şu: 1000 IU retinol yaklaşık 300 µg eder. 1000 IU beta-karoten ise 600 µg beta-karotendir; EFSA’nın 6’ya 1 oranıyla bu 100 µg RE’ye karşılık geliyor. Aynı “1000 IU” yazısı, biçime göre üç kat farklı bir A vitamini miktarını anlatabiliyor. Tebliğ’in Ek-3’ünde de beta-karoten ayrı bir satırda ve mg olarak sınırlanıyor; bu satırın 11 yaş ve üzerindeki değeri 7 mg. Önceden oluşmuş A vitamini ile beta-karotenin farkını retinol ve beta-karotenin A vitamini olarak nasıl sayıldığını anlatan yazımızda ayrıntılı ele aldık.
E vitamininde IU mg’a çevrilirken neden biçim adı gerekir?
EFSA’nın değerlendirmesinde E vitamini denince yalnız alfa-tokoferol kastediliyor. Doğada bulunan biçimin adı RRR-alfa-tokoferol. Kimyasal yolla üretilen all-rac-alfa-tokoferolde ise sekiz stereoizomer eşit paylarla bir arada. EFSA’ya göre bunlardan yalnız dördü (RRR, RRS, RSR, RSS) insan ihtiyacını karşılıyor; kalan dördü karaciğerde hızla yıkılıyor.
Bu yüzden IU’dan mg’a geçerken katsayı biçime bağlı. Kanada monografına göre 1 IU, adı d- ile başlayan doğal biçimlerde (d-alfa-tokoferol, asetatı ve süksinatı) 0,67 mg, dl- ile başlayan sentetik biçimlerde 0,45 mg alfa-tokoferol eder. Ters yönde 1 mg d-alfa-tokoferol 1,49 IU; 1 mg dl-alfa-tokoferil asetat ise 1,00 IU.
Örneğin 1000 IU E vitamini, biçimi d-alfa-tokoferolse 670 mg, dl-alfa-tokoferolse 450 mg alfa-tokoferol eder. Biçim adı yazılmamışsa hangi sayının geçerli olduğu IU değerinden anlaşılmaz. Tebliğ’in Ek-2’sindeki biçim listesinde hem D- hem DL-alfa-tokoferol ve esterleri yer alıyor.
İçerik tablosunda üç vitamini okurken sıra ne olmalı?
- Birim ekine bakın. µg RE, mg α-TE ya da parantez içindeki IU, satırın hangi ölçüyle yazıldığını söyler.
- Biçimi bulun. Satırdaki parantez ya da içindekiler listesi biçimi verir: kolekalsiferol, retinil asetat, beta karoten, D-alfa-tokoferol gibi.
- Katsayıyı seçin. D vitamininde katsayı biçime göre değişmez; A ve E vitamininde biçime göre seçilir.
- Toplamadan önce eşitleyin. İki üründen gelen miktarı toplarken ikisini aynı birime getirin; biri IU, öbürü µg yazıyorsa önce çevirin.
Herbina ürünlerinde A, D ve E hangi birimle yazılı?
Aşağıdaki bilgilerde porsiyon ve miktarlar ürünlerin kendi sayfalarındaki içerik tablosundan, biçim adları sayfa metninden ve içerik tablosu görsellerinden alındı.
| Ürün | Kullanılan biçim | Porsiyon başına | Ambalaj · porsiyon | Yaş grubu |
|---|---|---|---|---|
| Multivitamin Mineral Tablet | A: beta karoten; D3: kolekalsiferol; E: D-alfa-tokoferol | 2 tablette A vitamini 500 µg (sayfa tablosunda 500 mcg), D3 10 µg, E vitamini 10 mg | 200 tablet · günde 2 defa 1 tablet | Yetişkinler |
| Multi Man Erkeklere Özel Multivitamin Kapsül | A: beta karoten; D3: kolekalsiferol; E: D-alfa tokoferol | 1 kapsülde A vitamini 500 µg RE, D3 10 µg (400 IU), E vitamini 10 mg α-TE | 90 kapsül · günde 1 kapsül | Yetişkinler |
| Multi Woman Kadınlara Özel Multivitamin Kapsül | A: beta karoten; D3: kolekalsiferol; E: D-alfa tokoferol | 1 kapsülde A vitamini 500 µg RE, D3 10 µg (400 IU), E vitamini 10 mg α-TE | 90 kapsül · günde 1 kapsül | Yetişkinler |
| Zinde+C C Vitamini D Vitamini Çinko Selenyum Tablet | D3: kolekalsiferol | 2 tablette D3 1000 IU | 60 tablet · günde 2 defa 1 tablet | Yetişkinler |
| Kalsiyum Magnezyum - Tip 2 Kolajen - Vitamin D3 | D3: kolekalsiferol | 2 kapsülde D3 25 µg (1000 IU) | 60 kapsül · günde 2 kapsül | 11 yaş ve üzeri yetişkinler |
Üç multivitaminde günlük porsiyondaki A, D ve E miktarları aynı: 500 µg, 10 µg ve 10 mg. Multi Man ve Multi Woman’da birim ekleri satırın içinde yazılı: RE, α-TE ve parantez içinde 400 IU. Multivitamin Mineral Tablet’in içerik tablosu görseli ise biçimleri satır satır gösteriyor: beta karotenden gelen A vitamini, D-alfa-tokoferolden gelen E vitamini ve kolekalsiferol.
Yazıdaki katsayılarla bu satırlar şöyle çevriliyor: 10 µg D3, 400 IU eder. 10 mg D-alfa-tokoferol, Kanada tablosuna göre 10 mg alfa-tokoferoldür ve yaklaşık 14,9 IU’ya karşılık gelir. Beta karotenden gelen 500 µg RE, EFSA’nın 6’ya 1 oranı uygulanırsa 3.000 µg beta-karotene denk gelir. Zinde+C’nin 2 tabletindeki 1000 IU D3 ise 25 µg’dır; Kalsiyum Magnezyum’un 2 kapsülündeki miktarla aynı.
A, D ve E satırlarının biçimini gösteren içerik tablosu görseli ve kullanım şekli Multivitamin Mineral Tablet ürün sayfasında yer alıyor.
Kısaca

- 1000 mcg = 1 mg; mcg ile µg aynı birim ve oran her maddede sabit.
- IU bir etkinlik ölçüsü; ağırlık karşılığı vitamine ve biçime göre değişir.
- D vitamini: 1 µg = 40 IU; 1000 IU = 25 µg.
- A vitamini: 1 µg retinol = 3,33 IU; 1 IU beta-karoten = 0,6 µg beta-karoten; EFSA’da 6 µg beta-karoten = 1 µg RE.
- E vitamini: 1 IU, doğal d- biçimde 0,67 mg, sentetik dl- biçimde 0,45 mg alfa-tokoferol.
- Tebliğ Ek-1’deki birimler: A vitamini µg RE, D vitamini µg, E vitamini mg α-TE.
Sık sorulan sorular
400 IU kaç mg eder?
Vitamine göre değişir. D vitamininde 10 µg, yani 0,01 mg; retinolde yaklaşık 120 µg; E vitamininde d- biçimde 268 mg, dl- biçimde 180 mg alfa-tokoferol.
İçerik tablosunda yalnız IU yazıyorsa biçimi nereden anlarım?
İçindekiler listesinden. Kolekalsiferol D3’ü, retinil asetat ve palmitat önceden oluşmuş A vitaminini, beta karoten provitamin A’yı gösterir; E vitamininde d- doğal, dl- sentetik biçimdir.
Kaynaklar
- European Food Safety Authority (EFSA). Dietary Reference Values for nutrients: Summary report. EFSA Supporting Publication, 2017:e15121; bölüm 5.9 Vitamin A (s. 58–59), 5.12 Vitamin D (s. 63–66, dipnot 19) ve 5.13 Vitamin E as α-tocopherol (s. 66–67). Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/2017_09_DRVs_summary_report.pdf
- Health Canada, Natural and Non-prescription Health Products Directorate. Natural Health Products Ingredients Database: Multi-Vitamin/Mineral Supplements monografı. 26 Haziran 2026; Ek VI çevirme katsayıları, Tablo 21, 22 ve 23. Erişim: 16 Kasım 2026. https://webprod.hc-sc.gc.ca/nhpid-bdipsn/atReq?atid=multi_vitmin_suppl&lang=eng
- Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49), Ek-1, Ek-2 ve Ek-3. Resmî Gazete, 16.08.2013, Sayı 28737; ekler, Mevzuat Bilgi Sistemi. Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/9.5.18729%20ek.doc
- Ürün bileşen, porsiyon ve kullanım verileri: Herbina ürün sayfaları ve içerik tablosu görselleri (Multivitamin Mineral Tablet, Multi Man Erkeklere Özel Multivitamin Kapsül, Multi Woman Kadınlara Özel Multivitamin Kapsül, Zinde+C C Vitamini D Vitamini Çinko Selenyum Tablet, Kalsiyum Magnezyum - Tip 2 Kolajen - Vitamin D3), erişim 16 Kasım 2026.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hekim tavsiyesi yerine geçmez. Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Ambalaj üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Hamilelik ve emzirme döneminde, süregelen bir rahatsızlığı olanlarda ve düzenli ilaç kullananlarda kullanımdan önce sağlık profesyoneline danışılmalıdır.