Kadın ve Erkek Multivitamini Farkı: Demir, Folat, Likopen ve Bitki Ekstreleri
Kadın ve erkek multivitamini farkı ürün adından değil, içerik tablosundaki satırlardan okunur. Multi Man ve Multi Woman’ın tablolarını yan yana koyduğumuzda 18 satır birebir aynı çıkıyor; demir de likopen de iki üründe aynı miktarda. Ayrışan satırlar folat ile iki ürüne ayrı ayrı eklenen bitki ekstreleri ve diğer bileşenler.
Bu yazıda farkı üç kaynakla okuyoruz: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) kadın ve erkek için ayrı verdiği günlük değerler, Türkiye’de etiketteki yüzdenin hesaplandığı referans ve bitki ekstreleri için Avrupa İlaç Ajansı’nın bitkisel monografları. Etiketteki yüzdenin ve bileşik adlarının genel okumasını multivitamin etiketini ve referans değer yüzdesini anlatan rehberimizde bulabilirsiniz.
Kadın ve erkek multivitamininde hangi satırlar değişiyor?
İki ürünümüzün günlük porsiyonu da 1 kapsül. Aşağıdaki tablo yalnız iki üründe farklı olan satırları gösteriyor:
| Satır | Multi Man | Multi Woman |
|---|---|---|
| Folat (kalsiyum-L-metilfolat) | — | 400 µg |
| L-arjinin | 60 mg | — |
| Taurin | 50 mg | — |
| Saw palmetto ekstresi (Serenoa repens) | 50 mg | — |
| Kore ginseng ekstresi (Panax ginseng) | 40 mg | — |
| Hayıt (chasteberry) ekstresi (Vitex agnus-castus) | — | 40 mg |
| Yeşil çay (green tea) ekstresi (Camellia sinensis) | — | 40 mg |
| Turna yemişi (cranberry) ekstresi (Vaccinium macrocarpon) | — | 40 mg |
| Hyaluronik asit | — | 10 mg |
| Koenzim Q10 (ubikinon) | — | 10 mg |
Kalan 18 satır iki üründe aynı miktarla yer alıyor: 11 vitamin (A, B1, B2, B3, B5, B6, B12, C, D3, E ve biotin), 5 mineral (magnezyum, çinko, demir, bakır, selenyum), likopen ve astaksantin. Örneğin demir 5 mg, çinko 10 mg, C vitamini 100 mg, D3 10 µg (400 IU), likopen 10 mg. Yani bu iki üründe kadın ve erkek ayrımı vitamin-mineral çekirdeğinde değil, çekirdeğe eklenen satırlarda.
EFSA kadın ve erkek için hangi değerleri ayrı veriyor?
EFSA günlük referans değerlerini yaşa ve cinsiyete göre ayrı tablolarla veriyor. 18 yaş ve üzeri yetişkinlerde, iki ürünümüzde geçen besin ögelerinin bir kısmı cinsiyete göre değişiyor:
| Besin ögesi | Erkek | Kadın |
|---|---|---|
| Demir | 11 mg | Menopoz öncesi 16 mg, menopoz sonrası 11 mg |
| Çinko (günde 300 mg fitat alımında) | 9,4 mg | 7,5 mg |
| Bakır | 1,6 mg | 1,3 mg |
| Magnezyum | 350 mg | 300 mg |
| C vitamini | 110 mg | 95 mg |
| A vitamini | 750 µg RE | 650 µg RE |
| E vitamini (alfa tokoferol) | 13 mg | 11 mg |
| B6 vitamini | 1,7 mg | 1,6 mg |
| Folat | 330 µg DFE | 330 µg DFE |
| Selenyum | 70 µg | 70 µg |
Biotin (40 µg), B12 (4 µg) ve D vitamini (15 µg, deride üretimin çok az olduğu varsayımıyla) değerleri de iki cinsiyette aynı. Bu tabloda kadın değeri erkekten yüksek olan tek satır, menopoz öncesi demir. Değerlerin bir kısmı nüfus referans alımı, bir kısmı yeterli alım düzeyi olarak verilmiş.
Etiketteki yüzde ise bu tablodan gelmiyor. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin Ek-9’unda her vitamin ve mineral için tek bir beslenme referans değeri var; yönetmelik bu değerleri dört yaş ve üzerindeki bütün sağlıklı bireyler için tanımlıyor: demirde 14 mg, folik asitte 200 µg, çinkoda 10 mg. Bu yüzden iki ürünümüzde 5 mg demirin karşısında aynı yüzde yazıyor: %35,71. Etiketteki yüzde, ürünün kadına mı erkeğe mi yönelik olduğuna göre değişmiyor.
Demir satırı kadın ve erkekte neden farklı okunuyor?
EFSA demir değerini, vücudun her gün kaçınılmaz olarak kaybettiği demirden hesaplıyor. Rapora göre bu kaybın ortanca değeri erkeklerde günde 0,95 mg, menopoz öncesi kadınlarda 1,34 mg. Kayıp, besinden emilen paya çevrilirken erkeklerde %16, menopoz öncesi kadınlarda %18 emilim kullanılmış. Sonuçta nüfus referans alımı erkekte 11 mg, menopoz öncesi kadında 16 mg olmuş.
EFSA, 16 mg’ın üreme çağındaki kadınların yaklaşık %95’inin gereksinimini karşıladığını yazıyor. Menopoz sonrası kadınlar için ayrı veri bulunamadığından bu gruba erkeklerle aynı değer konmuş.
Multi Man ve Multi Woman’da demir satırı aynı: demir fumarat biçiminde 5 mg. Bu miktar gün içinde besinlerden gelen demire eklenir. Günlük toplamın ne kadar olacağı kişiye göre değişir ve hekimin değerlendirmesine bağlıdır. Demirde neden bir üst sınır yerine güvenli alım düzeyi belirlendiğini demirin güvenli alım düzeyini anlatan yazımızda ele aldık.
Folat satırı kadın multivitamininde ne anlatıyor?
EFSA, 18 yaş ve üzeri kadın ve erkek için aynı folat değerini veriyor: günde 330 µg diyet folat eşdeğeri (DFE). Yani yetişkinlerde folatın referans değeri cinsiyete göre değişmiyor. EFSA gebelik ve emzirme dönemleri için ayrı ve daha yüksek değerler tanımlıyor; bu dönemlerde takviye kullanımı hekimle konuşulur.
Multi Woman’da folat, kalsiyum-L-metilfolat biçiminde 400 µg. Ek-9’daki 200 µg’lık referansa göre etikette %200 yazıyor. Folat satırı iki ürün arasında ayrışan satırlardan biri ve yalnız Multi Woman’ın tablosunda yer alıyor. Gün içinde folatlı ikinci bir takviye de varsa iki etiketteki folat miktarı toplanarak okunur.
Likopen satırı kadın ve erkek ürününde farklı mı?
Bu iki üründe farklı değil: likopen her iki kapsülde de 10 mg. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi likopeni dört kaynak satırıyla tanımlıyor: Blakeslea trispora kaynaklı, domates kaynaklı, sentetik ve diğer kaynaklar. Takviyenin günlük alım dozu için verilen üst değer, 11 yaş ve üzerinde dört satırın hepsinde 15 mg.
Bitki ekstresi satırlarında kimler önce hekime danışmalı?
Asıl ayrışma bitki ekstrelerinde. Avrupa İlaç Ajansı’nın Bitkisel Tıbbi Ürünler Komitesi (HMPC), iki üründeki üç bitki için monograf yayımlamış. Monograflar bitkisel ilaçlar için yazıldı; içlerindeki preparat ve miktarlar takviyedeki ekstreyle aynı değil. Yine de hedef grup ve uyarı bölümleri, bu satırların hangi gruba göre yazıldığını ve hangi kişilerin ek dikkat göstermesi gerektiğini gösteriyor:
- Saw palmetto, Multi Man: 2015 tarihli monograf dozu yetişkinler ve yaşlılar için veriyor; monograf kadınlar, çocuklar ve ergenler için ilgili bir kullanım alanı tanımlamıyor. Aynı monografta varfarinle birkaç şüpheli etkileşim vakası bildirildiği ve INR değerinde artış tanımlandığı yazıyor.
- Kore ginsengi, Multi Man: 2024 tarihli monograf, 18 yaş altında kullanımı önermiyor. Gebelik ve emzirmede güvenlik kanıtlanmadığı için bu dönemlerde de önermiyor. İlaç etkileşimi bildirilmemiş.
- Hayıt (chasteberry), Multi Woman: 2018 tarihli monografta doz yetişkin kadınlar için verilmiş; 18 yaş altında, gebelikte ve emzirmede kullanım önerilmiyor. Dopamin üzerinden etki eden ilaçları (agonist ya da antagonist) veya östrojen ya da östrojen karşıtı ilaç kullananlar, östrojene duyarlı bir kanseri olanlar ya da geçirmiş olanlar ve hipofiz bozukluğu öyküsü olanlar kullanmadan önce hekime danışmalı.
- Yeşil çay (green tea), Multi Woman: Yeşil çay ekstresinde epigallokateşin gallat (EGCG) için konan sınırı ve zorunlu uyarıları yeşil çay ekstresinin EGCG sınırını anlatan yazımızda ele aldık.
İki ürün sayfasında da aynı uyarı yazıyor: hamile ya da emziren kişiler, bir hastalığı olanlar ve ilaç kullananlar kullanmadan önce doktora danışmalı.
Herbina ürünlerinde hangi biçimde kullanılıyor?
Aşağıdaki bilgiler ürünlerin kendi sayfalarından alındı.
| Ürün | Kullanılan biçim | Porsiyon başına | Ambalaj · porsiyon | Yaş grubu |
|---|---|---|---|---|
| Multi Man Erkeklere Özel Multivitamin Kapsül | Jelatin kapsül (sığır jelatini); demir fumarat, likopen, saw palmetto (Serenoa repens) ve Kore ginseng (Panax ginseng) ekstresi | 1 kapsülde 11 vitamin ve 5 mineral; 5 mg demir (%35,71), 10 mg likopen, 60 mg L-arjinin, 50 mg taurin, 50 mg saw palmetto ve 40 mg Kore ginseng ekstresi | 90 kapsül · günde 1 kapsül; 90 gün yeter | Yetişkinler |
| Multi Woman Kadınlara Özel Multivitamin Kapsül | Jelatin kapsül (sığır jelatini); demir fumarat, kalsiyum-L-metilfolat, likopen, hayıt (chasteberry), yeşil çay (green tea) ve turna yemişi (cranberry) ekstresi | 1 kapsülde 12 vitamin ve 5 mineral; 5 mg demir (%35,71), 400 µg folat (%200), 10 mg likopen, 40’ar mg hayıt, yeşil çay ve turna yemişi ekstresi, 10’ar mg hyaluronik asit ve koenzim Q10 | 90 kapsül · günde 1 kapsül; 90 gün yeter | Yetişkinler |
Bu yazının sorusuyla bakınca tablo şunu gösteriyor: iki kapsülün vitamin-mineral çekirdeği aynı, demir ve likopen satırları da aynı. Ayrışma folat satırında ve eklenen bitki ekstrelerinde; iki ürün karşılaştırılırken okunacak satırlar bunlar. İçerik tablosunun tamamını, içindekiler listesini ve kullanım şeklini Multi Man erkeklere özel multivitamin ürün sayfasında ve Multi Woman kadınlara özel multivitamin ürün sayfasında bulabilirsiniz.
Kısaca

- Multi Man ve Multi Woman’da 18 satır aynı miktarda; demir (5 mg) ve likopen (10 mg) iki üründe de aynı.
- Ayrışan satırlar: Multi Woman tarafında folat, hayıt (chasteberry), yeşil çay (green tea), turna yemişi (cranberry), hyaluronik asit ve koenzim Q10; Multi Man tarafında L-arjinin, taurin, saw palmetto ve Kore ginsengi.
- Yazıdaki EFSA yetişkin değerlerinde, gebelik ve emzirme dışında, kadın değeri erkekten yüksek olan tek satır menopoz öncesi demir (16 mg’a karşı 11 mg); folat iki cinsiyette 330 µg DFE.
- Etiketteki yüzde, dört yaş ve üzerindeki sağlıklı bireyler için tanımlanan tek referansla hesaplanır; aynı miktar kadın ve erkek ürününde aynı yüzdeyi verir.
- Bitki ekstresi satırlarında uyarılar farklı: saw palmettoda varfarin, hayıtta hormon ve dopamin ilaçları, Kore ginsengi ve hayıtta gebelik ve emzirme.
Kaynaklar
- European Food Safety Authority (EFSA). Dietary Reference Values for nutrients: Summary report. EFSA Supporting Publication, 2017:e15121; bölüm 4.6 Iron (s. 31–32), Tablo 5, 7, 9 ve 11. Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/2017_09_DRVs_summary_report.pdf
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, Ek-9: Referans Alım Değerleri. Resmî Gazete, 26.01.2017, Sayı 29960 (Mükerrer); değişiklik Resmî Gazete, 06.04.2024, Sayı 32512. Mevzuat Bilgi Sistemi. Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23282&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi, son güncelleme 27.10.2026, s. 51–52 (likopen). Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Yem_Mevzuat/Takviye_Edici_Gidalar_Kisitli_Maddeler_Listesi.pdf
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). European Union herbal monograph on Serenoa repens (W. Bartram) Small, fructus. EMA/HMPC/280079/2013, 2015. Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-serenoa-repens-w-bartram-small-fructus_en.pdf
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). European Union herbal monograph on Panax ginseng C.A.Mey., radix, Revision 1. EMA/HMPC/27744/2023, 2024. Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-panax-ginseng-camey-radix-revision-1_en.pdf
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). European Union herbal monograph on Vitex agnus-castus L., fructus. EMA/HMPC/606742/2017, 2018. Erişim: 16 Kasım 2026. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-vitex-agnus-castus-l-fructus-revision-1_en.pdf
- Ürün içerik, porsiyon, ambalaj ve uyarı verileri: Herbina ürün sayfaları (Multi Man Erkeklere Özel Multivitamin Kapsül, Multi Woman Kadınlara Özel Multivitamin Kapsül), erişim 16 Kasım 2026.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hekim tavsiyesi yerine geçmez. Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Ambalaj üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Hamilelik ve emzirme döneminde, süregelen bir rahatsızlığı olanlarda ve düzenli ilaç kullananlarda kullanımdan önce sağlık profesyoneline danışılmalıdır.