Hoş Geldiniz
Hızlı ve güvenli alışverişe giriş yapın!
Şifremi Unuttum
Henüz Üye Değil Misiniz?
Kolayca üye olabilirsiniz!
Hemen Üye Ol

Krom İçin 40 µg Referans: Besinlerde Ne Kadar, Krom Pikolinatlı Takviyede Ne Kadar?

Genel
13-11-2026 20:29
Krom İçin 40 µg Referans: Besinlerde Ne Kadar, Krom Pikolinatlı Takviyede Ne Kadar?

Krom için etiketlerde kullanılan beslenme referans değeri (BRD) günde 40 µg. Avrupa Birliği’nin Gıda Bilimsel Komitesi’nin (SCF) 2003’te derlediği ölçümlerde, besinlerden gelen günlük ortalama krom Avrupa ülkelerinde 61 ile 160 µg arasında, ABD’de 25 ile 33 µg arasında bulundu. Krom pikolinatlı iki ürünümüzde günlük porsiyondaki krom 50 µg ve 120 µg; Tarım ve Orman Bakanlığı’nın listesi takviyelerde 11 yaş ve üzeri için günde en fazla 360 µg’a izin veriyor.

Bu yazıda 40 µg’ın nereden geldiğini, kromun hangi besinlerde ne kadar bulunduğunu, takviyede hangi biçimlere izin verildiğini ve krom için resmî listede yer alan iki cümleyi ele alıyoruz. Ürünlerimizdeki krom miktarlarını da bir tabloda topluyoruz.

Krom için 40 µg değeri nereden geliyor?

40 µg, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun (TİTCK) sağlık beyanı kılavuzunun Ek-5’inde krom için verilen beslenme referans değeri. Kılavuz, bu değerlerin dört yaş ve üzeri sağlıklı bireyler için geçerli olduğunu belirtiyor. Etiketteki “%BRD” sütunu bu değere göre hesaplanır: günlük porsiyondaki krom 40 µg’a bölünür.

Kurumlar arasında tek bir rakam yok. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) 2017 özet raporuna göre kurum, 2014 görüşünde krom için ortalama gereksinim ve nüfus referans alımı tanımlanamayacağı sonucuna vardı. Sağlıklı kişilerde krom alımıyla ilişkili yararlı etki kanıtı görmediği için yeterli alım değeri koymayı da uygun bulmadı.

SCF’nin aktardığına göre ABD Gıda ve Beslenme Kurulu, 19–50 yaş için yeterli alımı erkeklerde 35 µg, kadınlarda 25 µg olarak belirlemiş. Almanya, Avusturya ve İsviçre’nin beslenme dernekleri ise yetişkinler için günde 30–100 µg aralığını vermiş.

Krom hangi besinlerde ve ne kadar bulunuyor?

SCF’nin aktardığı İngiltere toplam diyet çalışmasında en yüksek krom yoğunluğu et ürünlerinde ölçüldü: kilogram başına 230 µg. Ardından yağlar (170 µg/kg), ekmek (150 µg/kg), kuruyemiş ve diğer tahıllar (140 µg/kg) ile balık, şeker ve reçeller (130 µg/kg) geliyor. En düşük değerler sütte (10 µg/kg), taze meyve ve yeşil sebzede (20 µg/kg) ve yumurtada (40 µg/kg) bulundu.

ABD verileri daha geniş aralıklar veriyor:

  • Deniz ürünleri: 120–470 µg/kg
  • Et ve balık: 110–230 µg/kg
  • Tahıllar: 40–220 µg/kg
  • Taze meyve: 90–190 µg/kg
  • Taze sebze: 30–140 µg/kg

İngiltere değerleriyle kabaca hesaplanırsa 100 g ekmek yaklaşık 15 µg, 100 g et ürünü yaklaşık 23 µg, 200 g süt yaklaşık 2 µg krom sağlar. Kirlenmemiş içme suyunda krom çoğunlukla litre başına 1 µg’ın altında.

Bu rakamları okurken bir sınır var. SCF, Dünya Sağlık Örgütü’ne dayanarak 1980 öncesinde bildirilen yüksek alım değerlerinin, ölçümdeki bulaşma ve analiz sorunları nedeniyle şüpheli olduğunu not ediyor.

Besinlerden günde toplam ne kadar krom alınıyor?

SCF’nin derlediği ölçümlerde günlük ortalama krom alımı şöyle:

  • Almanya: erkeklerde 61 µg, kadınlarda 84 µg (yenen yemeğin bir eşinin analiz edildiği örnekler)
  • İngiltere: 100 µg (1997 toplam diyet çalışması)
  • İsveç: 160 µg (rastgele seçilmiş 24 saatlik diyetler)
  • İspanya: 100–120 µg (iki ayrı çalışma)
  • ABD: erkeklerde 33 µg, kadınlarda 25 µg (7 günlük serbest diyet)

EFSA’nın 2014’te yaptığı daha yeni hesap, alımı vücut ağırlığına göre veriyor. EFSA’nın 2020 tarihli bir görüşünde aktarıldığına göre ortalama değerler, yaş grupları ve anketler arasında kilogram başına günde 0,6 ile 5,9 µg arasında değişiyor. Aynı görüşte yetişkinler için yüksek alım (95. yüzdelik) kilogram başına günde 2,6 µg olarak kullanılıyor. EFSA’nın varsayılan 70 kg yetişkin ağırlığıyla bu yaklaşık 182 µg eder.

Yani Avrupa’daki ölçümlerin çoğunda besinlerden gelen ortalama krom, 40 µg’lık referansın üzerinde. ABD’deki ölçüm ise referansın altında kalıyor. Rakamlar ülkeye, yönteme ve döneme göre değişiyor.

Krom pikolinat ve öteki krom biçimleri takviyede en fazla ne kadar kullanılabiliyor?

Gıdalarda ve takviyelerde bulunan krom, üç değerlikli kromdur (krom III). SCF de değerlendirmesini bu biçimle sınırlıyor; altı değerlikli kromun etkilerinin çok farklı olduğunu belirtiyor.

Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği’nin Ek-2’si, takviyelerde kullanılabilecek altı krom kaynağı sayıyor: kromca zenginleştirilmiş maya, krom (III) klorür, krom (III) laktat trihidrat, krom nitrat, krom pikolinat ve krom (III) sülfat. SCF’nin 2003 görüşü, o tarihte AB’nin takviye listesinde krom (III) klorür ile krom (III) sülfatın yer aldığını, krom pikolinatın yer almadığını not ediyor; görüşteki değerlendirme de krom pikolinatı kapsamıyor. Türkiye’de yürürlükteki Tebliğ ise krom pikolinatı izinli biçimler arasında sayıyor.

Günlük üst değer için üç kayıt var:

  • Tebliğ, Ek-3: krom için limit belirlenmemiş.
  • Kısıtlı Maddeler Listesi (son güncelleme 27.10.2026): kimyasal sentezle elde edilen krom ve kromca zenginleştirilmiş maya için günlük en fazla 4–10 yaşta 180 µg, 11 yaş ve üzerinde 360 µg. Krom içeren Yarrowia lipolytica mayası için ayrıca 46 µg ve 92 µg’lık bir satır var.
  • EFSA: Avrupa’da krom için tolere edilebilir üst alım düzeyi belirlenemedi; dayanak SCF’nin 2003 görüşü.

Krom için resmî listede hangi cümleler var ve hangi miktara bağlı?

TİTCK’nin izinli sağlık beyanları listesinde (Ek-1) krom için iki cümle var. Birebir şöyle:

  • “Krom normal makro besin ögeleri metabolizmasına katkıda bulunur.” (No. 27)
  • “Krom normal kan glukoz düzeyinin korunmasına katkıda bulunur.” (No. 28)

İki cümle de aynı koşula bağlı: üründeki üç değerlikli krom, en az “kaynak” beyanı koşulunu karşılamalı. Kılavuzun Ek-4 ve Ek-5’ine göre bu, 100 g ya da 100 mL üründe beslenme referans değerinin en az %15’i demek. Krom için eşik 6 µg eder. Takviye Edici Gıdalar Tebliği de günlük porsiyondaki her vitamin ve mineralin, 11 yaş ve üzeri için BRD’nin en az %15’i olmasını istiyor; bunun altındaki miktar yalnız bileşenler listesinde yer alabiliyor.

Cümleler burada listedeki hâliyle aktarıldı. Koşul sütunu da cümleyi ögeye değil, üründeki krom miktarına bağlıyor. Listenin krom satırlarında iştah, kilo ya da kan şekerini düşürmeyle ilgili bir cümle yok. Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşam tarzı önemlidir; takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez.

Herbina ürünlerinde krom hangi biçimde ve ne kadar?

Aşağıdaki bilgiler ürünlerin kendi sayfalarından ve sayfadaki içerik tablosu görsellerinden alındı.

ÜrünKullanılan biçimPorsiyon başınaAmbalaj · porsiyonYaş grubu
L-Karnitin Yeşil Çay KromKapsül; krom pikolinat, L-karnitin tartarat ve yeşil çay ekstresiyle birlikte2 kapsülde 50 µg krom (BRD’nin %125’i), 800 mg L-karnitin, 200 mg yeşil çay ekstresi60 kapsül · günde 2 kapsül; bir ambalaj 30 gün yeter11 yaş ve üzeri
Multivitamin Mineral TabletTablet; krom pikolinattan gelen krom (ürünün 13 vitamin ve 7 mineralinden biri)2 tablette 120 µg krom (BRD’nin %300’ü)200 tablet · günde 2 defa 1 tablet; bir ambalaj 100 gün yeterYetişkinler

İki üründe de krom, krom pikolinat biçiminde. Multivitamin Mineral Tablet’in içerik tablosunda krom, “Krom Pikolinattan gelen Krom” satırında 120 µg ve %300 BRD olarak yer alıyor. L-Karnitin Yeşil Çay Krom’un tablosunda “Krom Pikolinat” satırında 50 µg ve %125 BRD yazıyor; ürün sayfası da kromun günlük porsiyonda 50 µg ve beslenme referans değerinin %125’i olarak yer aldığını belirtiyor. Yüzde, miktarın 40 µg’a bölünmesiyle bulunur: 50 µg için %125, 120 µg için %300. Etiketteki yüzde değerinin genel okunuşunu multivitamin etiketinde BRD yüzdesi rehberimizde anlattık.

İki ürünün günlük porsiyonu da Kısıtlı Maddeler Listesi’nin 11 yaş ve üzeri için verdiği 360 µg’ın altında. İki ürün aynı gün kullanılırsa günlük porsiyonlardaki krom 170 µg eder; krom içeren başka bir ürün varsa onun miktarı da eklenir. Birden fazla ürünü birlikte kullanmadan önce hekiminize danışın.

L-Karnitin Yeşil Çay Krom’daki öteki iki bileşen için ayrı rehberlerimiz var: L-karnitin tartarat biçimi ve porsiyonu ile yeşil çay ekstresinde EGCG sınırı. Ürünün bileşen tablosu, kullanım şekli ve uyarıları L-Karnitin Yeşil Çay Krom ürün sayfasında yer alıyor. Uyarılar bölümü, hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumlarında doktora danışılmasını istiyor.

Kısaca

Merkez noktalı hedef, geniş aralık çubuğu, ibresi kenara yakın gösterge ve farklı yükseklikte iki kutuyu simgeleyen dört ikon
Krom hakkında öne çıkan dört konu; açıklamaları Kısaca bölümündeki maddelerde.
  • Krom için beslenme referans değeri günde 40 µg; etiketteki %BRD bu değere göre hesaplanır.
  • Besinlerdeki krom kilogram başına yaklaşık 10 ile 470 µg arasında; Avrupa’daki ölçümlerde günlük ortalama alım 61–160 µg.
  • Tebliğ, takviyede krom pikolinat dahil altı krom kaynağına izin veriyor; Kısıtlı Maddeler Listesi 11 yaş ve üzeri için günde en fazla 360 µg diyor.
  • Ürünlerimizde günlük porsiyonda 50 µg (L-Karnitin Yeşil Çay Krom) ve 120 µg (Multivitamin Mineral Tablet) krom var.

Sık sorulan sorular

Etikette %300 yazması ne anlama gelir?

Günlük porsiyondaki kromun 40 µg’lık referansın üç katı olduğunu, yani 120 µg olduğunu gösterir. Yüzde bir referansa göre hesaplanır; üst değeri göstermez. Türkiye’de takviyeler için günlük üst değer 11 yaş ve üzerinde 360 µg.

4–10 yaş için krom değerleri farklı mı?

Evet. Kısıtlı Maddeler Listesi 4–10 yaş için günde en fazla 180 µg veriyor. Tebliğ de bu yaş grubunda, etikette yer alması gereken en düşük miktar için 11 yaş ve üzeri değerin yarısını alıyor. Tablodaki iki ürün 11 yaş ve üzeri ile yetişkinler içindir.

Kaynaklar

  • EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Castenmiller J ve ark. Safety of chromium-enriched biomass of Yarrowia lipolytica as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA Journal, 2020;18(3):e06005. Erişim: 13 Kasım 2026. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7447895/
  • Ürün bileşen, porsiyon ve uyarı verileri: Herbina ürün sayfaları (L-Karnitin Yeşil Çay Krom, Multivitamin Mineral Tablet) ve sayfalardaki içerik tablosu görselleri, erişim 13 Kasım 2026.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hekim tavsiyesi yerine geçmez. Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Ambalaj üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Hamilelik ve emzirme döneminde, süregelen bir rahatsızlığı olanlarda ve düzenli ilaç kullananlarda kullanımdan önce sağlık profesyoneline danışılmalıdır.

Tüm Bloglar