Hoş Geldiniz
Hızlı ve güvenli alışverişe giriş yapın!
Henüz Üye Değil Misiniz?
Kolayca üye olabilirsiniz!

Ambalajda Nerede Yazar, İlaç Ruhsatından Farkı Ne? Takviye Edici Gıda Onay Numarası Sorgulama

16-11-2026 12:42
Ambalajda Nerede Yazar, İlaç Ruhsatından Farkı Ne? Takviye Edici Gıda Onay Numarası Sorgulama

Takviye edici gıda onay numarası, Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlüğünün bir ürünü onaylarken Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi’nde (GGBS) verdiği altı haneli numaradır. Gıda etiketleme yönetmeliği, Bakanlığın onay şartı koyduğu gıdalarda bu numaranın etikette yazılmasını zorunlu tutuyor. Bakanlık talimatı ibareyi “Takviye Edici Gıda Onay No: 000001” diye örnekliyor ve numaranın yanına onay tarihini ekliyor; ambalajda bu ibareyi arayabilirsiniz.

Takviye edici gıda onay numarası sorgulama, Bakanlığın “Onaylı Takviye Edici Gıdalar Listesi” sayfasından açılan GGBS ekranında yapılır; ekranda onay numarası, ürün adı ve firma adı için ayrı arama alanları var. Bu onay bir ilaç ruhsatı değildir: ilaç ruhsatını Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) verir, takviye edici gıda onayı ise sağlık beyanlarını kapsamaz.

Takviye edici gıda onay numarası ambalajda nerede yazar?

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin 13. maddesi kısa: Bakanlıkça onay şartı getirilen gıdaların etiketinde gıda onay numarasının yazılması zorunludur. Numaranın nasıl verileceğini o gıdanın kendi mevzuatı belirler.

Takviye edici gıdalar için bu kural, Bakanlığın 29 Eylül 2026 tarihli Takviye Edici Gıdaların Onay İşlemleri Uygulama Talimatı’nda yazılı. İl müdürlüğü ürüne GGBS’de altı haneli numara verir, yanına onay tarihi gün, ay ve yıl olarak eklenir. Onay tarihi, numaranın GGBS’den alındığı tarihtir.

Okuduğumuz metinler numaranın ambalajın hangi yüzünde duracağını belirlemiyor. Talimata göre tüketicinin ilk bakışta görmesi beklenen alanda, yani temel görüş alanında bulunması gerekenler ürünün adı ve net miktarıdır; onay numarası için böyle bir yer şartı yok. Numarayı ambalajın bütün yüzlerinde arayın. Saşe, blister ya da ampul bir dış kutuyla birlikte satılıyorsa Takviye Edici Gıdalar Tebliği zorunlu etiket bilgilerini dış ambalajda arıyor.

Onay numarası ile işletme kayıt numarası aynı şey mi?

Hayır. Etiketleme yönetmeliği, gıdanın üretildiği ya da ambalajlandığı tesisin işletme kayıt numarasını da zorunlu bilgiler arasında sayıyor ve “İşletme kayıt no: …” biçiminde yazılmasını istiyor; kısaltması İKN. Bu numara tesise aittir, onay numarası ise tek bir ürüne verilir. GGBS’nin sonuç tablosunda da ikisi ayrı sütunlarda duruyor.

Onay numarası GGBS’de nasıl sorgulanır?

Takviye edici gıdaların piyasaya arzına ilişkin yönetmelik, onaylanan ürünlerin listesinin onları üreten ve ithal eden işletmelerle birlikte Bakanlığın sitesinde yayımlanmasını istiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı sitesindeki “Onaylı Takviye Edici Gıdalar Listesi” sayfası (adresi kaynakçada) tek bir bağlantı veriyor; bağlantı GGBS’nin sorgu ekranını açıyor. Aşağıdaki alan ve sütun adları ekranın 16 Kasım 2026’daki hâlinden aktarıldı.

Ekranda Sorgula ve Temizle düğmeleriyle birlikte üç arama alanı var: Üretici/İthalatçı İşletme Adı, Onay Numarası ve Ürün Adı. Sorgulamadan önce, düğmelerin yanındaki resimde görünen güvenlik kodunun kutuya yazılması gerekiyor. Ambalajda numara yoksa ya da okunmuyorsa ürün adı ve firma adı alanları aynı ekranda duruyor.

Sorgu sonuç listesinde sekiz sütun yer alıyor: No, Onay Numarası, Ürün Adı, Durumu (İthal/Yerli), Üretici/İthalatçı İşletme(ler), Üretici İşletme Kayıt/Onay Numarası, Üretici/İthalatçı İşletme Adresi ve Ürünün Satışının Yapıldığı Beyan Edilen İnternet/URL Adresleri. İki sütun okurken karışabilir:

  • Durumu (İthal/Yerli): Adında “durum” geçse de bu sütun ürünün ithal mi yerli mi olduğunu gösteriyor.
  • Beyan edilen internet adresleri: Yönetmeliğin 13. maddesi, satış yerleri arasında gıda işletmecisinin beyan ettiği alan adı ve URL adreslerini sayıyor. Son sütun bu beyanı gösteriyor.

Talimata göre, Bakanlığın sonradan yaptığı değişiklikler nedeniyle mevzuata uygunsuz hâle gelen onaylar GGBS’de pasif hâle getirilir. Belgeler düzeltilirse yeni onay verilmez; aynı numara yeniden etkinleştirilir.

Onay numarası neyi gösterir, neyi göstermez?

Yönetmeliğin 10. maddesine göre takviye edici gıdalar onay alınmadan üretilemez, ithal edilemez ve piyasaya arz edilemez. Talimata göre her bir ürün için ayrı onay alınır. Başvuru il müdürlüğüne yapılır; ithal ürünlerde İstanbul ve Ankara il müdürlükleri, yurt içi üretimde 81 il müdürlüğü yetkilidir.

Başvuru dosyasında ürünün ticari markası ve ismi, yüzde bileşen listesi, etken maddelerin niteliğini ve günlük alım dozundaki miktarını gösteren spesifikasyon belgesi, tavsiye edilen günlük alım dozu ve üretim yerinde HACCP ve/veya GMP uygulandığına dair taahhütname istenir. Talimattaki değerlendirme formu, vitamin ve mineral biçimlerinin Tebliğ’in Ek-2’sine, günlük üst sınırlarının Ek-3’e, bitkilerin Bitki Listesine ve diğer bileşenlerin Kısıtlı Maddeler Listesine uyup uymadığını soruyor. Bilgiler tam ve doğruysa il müdürlüğü kaydı GGBS’ye girer ve onay numarasını alır.

Onayın kapsamadığı alan da talimatta yazılı. İl müdürlüğünün onay yazısı örneğinde şu cümle var: “Bakanlığımızca düzenlenen takviye edici gıda onayı, sağlık beyanlarını kapsamamaktadır.” Sağlık beyanları Sağlık Bakanlığı’na bağlı TİTCK’nın yetkisinde; kullanılan beyandan ürünü piyasaya arz eden gıda işletmecisi sorumlu. Yani onay numarası, ambalajdaki ya da tanıtımdaki sağlık cümlelerinin Bakanlıkça incelendiğini göstermez. Bir besin ögesi için hangi cümlelerin resmen kullanılabildiğini selenyum için izinli sağlık beyanlarını ve miktar koşulunu anlatan yazımızda örnekle gösterdik.

Numara ambalaj boyutuna göre değişmez. Markası, ismi, bileşeni, formu ve günlük alım dozu aynı olan ürünün 100 ve 300 kapsüllük gibi farklı ticari şekillerine tek onay numarası verilir. Marka, isim, birimdeki etken madde ya da miktarı, form veya ürün sahibi işletme değişirse yeniden onay alınır.

Takviye edici gıda onayı ile ilaç ruhsatı arasındaki fark ne?

İlaç için verilen belge ruhsattır ve TİTCK’nın Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’ne dayanır. Yönetmelik beşeri tıbbi ürünü, insanlardaki hastalığı tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan ya da farmakolojik, immünolojik veya metabolik etkiyle fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla kullanılan madde olarak tanımlıyor. Kurumca ruhsatlandırılmayan hiçbir beşeri tıbbi ürün piyasaya sunulamaz; ruhsat başvurusunda sunulacak belgeler arasında preklinik testlerin ve klinik çalışmaların sonuçları sayılıyor.

Takviye edici gıda ise Tebliğ’de normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla hazırlanan ve günlük alım dozu belirlenmiş ürün olarak tanımlanıyor. Onay talimatının Ek-1’indeki 20 kalemlik belge listesinde klinik çalışma sonucu yer almıyor.

Takviye edici gıda onayıİlaç ruhsatı
Veren kurumTarım ve Orman Bakanlığı il müdürlüğüTürkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
DayanakTakviye Edici Gıdalar Tebliği, piyasaya arz yönetmeliği, onay talimatıBeşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği
Dosyada istenenlerBileşen listesi, spesifikasyon, günlük alım dozu, HACCP/GMP taahhüdü, marka uygunluk yazısıBelgeler arasında preklinik test ve klinik çalışma sonuçları
Hastalıkla ilgili ifadeEtikette, sunumda ve reklamda hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme ifadesi yasak; “İlaç değildir.” ifadesi zorunluTanım, hastalığı tedavi edici veya önleyici olarak sunulan ürünü kapsıyor

Talimatta iki alanı ayıran bir kural daha var: ruhsatlı, ruhsatı devam eden ya da iptal edilmiş ilaç markaları takviye edici gıdanın markası olarak kullanılamaz. Başvuru dosyasına markanın bu koşula uyduğunu gösteren TİTCK yazısı eklenir.

Ambalajda onay numarasının yanında hangi zorunlu ifadeler aranır?

Tebliğ’in 13. maddesine göre ürün yalnız “takviye edici gıda” adı altında piyasaya arz edilir. Bir maddenin hangi koşulda yalnız takviye edici gıda olarak satılabileceğinin örneğini ham propolis ile propolis arasındaki yasal farkı anlatan yazımızda ele aldık. Ambalajda şu ifadelerin bulunması gerekir:

  1. Ürünü karakterize eden isim; besin öğesi, botanik ya da diğer maddelerden en az biri üzerinden.
  2. Üreticinin tavsiye ettiği günlük porsiyon miktarı.
  3. “Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın.”
  4. “Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez.”
  5. “Çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.”
  6. “İlaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.”
  7. “Hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumlarında doktorunuza danışın.” ya da ürün için gerekliyse daha kısıtlayıcı bir ifade.
  8. Üreticinin diğer uyarıları.

“İlaç değildir.” cümlesi x yüksekliği en az 3 mm olan karakterlerle yazılır. Etiketleme yönetmeliğinin zorunlu bilgiler için genel olarak istediği x yüksekliği 1,2 mm; bu cümle için istenen boy, genel kuralın iki buçuk katı.

Etken maddelerin miktarı günlük porsiyon üzerinden sayıyla yazılır; vitamin ve minerallerde beslenme referans değerinin (BRD) yüzdesi de verilir. Genel etiket kuralları gereği net miktar, tavsiye edilen ya da son tüketim tarihi, işletme kayıt numarası ve parti numarası da ambalajda yer alır.

Herbina ZMA’nın sayfasında onay numarası ve zorunlu ifadeler nasıl görünüyor?

Aşağıdaki bilgiler ürünün kendi sayfasından alındı.

ÜrünKullanılan biçimPorsiyon başınaAmbalaj · porsiyonYaş grubu
ZMA Magnezyum Çinko B6 Vitamini KapsülJelatin kapsül (sığır jelatini); magnezyum bisglisinat, çinko glukonat, piridoksin hidroklorür3 kapsülde 225 mg magnezyum (BRD’nin %60’ı), 15 mg çinko (%150), 10 mg B6 vitamini (%714)180 kapsül · günde 3 defa 1 kapsül; bir kutu 60 gün yeterYetişkinler

Ürün sayfasında açıklama kutusunun ilk satırında “Takviye Edici Gıda Onay No: 011092” ve barkod 8699910803331 yazıyor; numara talimattaki altı haneli biçimde. Uyarılar ve Önlemler bölümünde Tebliğ’in saydığı porsiyon, beslenme, saklama, “İlaç değildir.” ve doktora danışma ifadeleri yer alıyor. İçerik tablosu miktarları günlük porsiyon olan 3 kapsül üzerinden ve BRD yüzdesiyle veriyor.

Sayfa, magnezyum ve çinko miktarlarını “Magnezyum Bisglisinat’tan gelen”, “Çinko Glukonat’tan gelen” gibi bileşik adıyla birlikte veriyor; bileşik ağırlığı ile element miktarının neden farklı olduğunu ZMA bileşenlerini ve element miktarını anlatan yazımızda açıkladık. Onay numarasını, içerik tablosunu ve içindekiler listesini ZMA Magnezyum Çinko B6 Vitamini Kapsül ürün sayfasında inceleyebilirsiniz.

Kısaca

Takvim yaprağı yanında altı boş kutucuk, dönen oklar arasında bir yüzü işaretli kutu, büyüteçli ve üç alanlı tarayıcı penceresi ve dikey çizgiyle ayrılmış yapraklı ve kalkanlı iki belgeyi simgeleyen dört ikon
Takviye edici gıda onay numarası hakkında öne çıkan dört konu; açıklamaları Kısaca bölümündeki maddelerde.
  • Onay numarası, il müdürlüğünün GGBS’de verdiği altı haneli numaradır; yanına onay tarihi eklenir.
  • Onay şartı olan gıdaların etiketinde numara zorunlu; okuduğumuz metinler ambalajın hangi yüzünde olacağını belirlemiyor.
  • Sorgu, Bakanlığın Onaylı Takviye Edici Gıdalar Listesi sayfasından açılan GGBS ekranında onay numarası, ürün adı ya da firma adıyla yapılır.
  • Onay sağlık beyanlarını kapsamaz; ilaç ruhsatını TİTCK verir.

Sık sorulan sorular

İthal bir takviye edici gıdanın onayını kim verir?

Talimata göre ithal ürünlerde onay yetkisi İstanbul ve Ankara il tarım ve orman müdürlüklerinde. Onay, kontrol belgesine tabi ürünlerde kontrol belgesi başvurusundan, tabi olmayanlarda ön bildirimden önce alınır. Aynı ürün hem ithal edilip hem yurt içinde üretilecekse iki ayrı onay numarası düzenlenir.

Kaynaklar

  • Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Takviye Edici Gıdaların Onay İşlemleri Uygulama Talimatı, 29.09.2026; bölüm B, C, E, G ve Ek-1, Ek-3, Ek-4. Erişim: 16 Kasım 2026. https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/203298
  • Ürün bileşen, porsiyon, uyarı ve onay numarası verileri: Herbina ZMA Magnezyum Çinko B6 Vitamini Kapsül ürün sayfası, erişim 16 Kasım 2026.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hekim tavsiyesi yerine geçmez. Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Ambalaj üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Hamilelik ve emzirme döneminde, süregelen bir rahatsızlığı olanlarda ve düzenli ilaç kullananlarda kullanımdan önce sağlık profesyoneline danışılmalıdır.

ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.