Kurkumin ve Kurkuminoid Farkı: “%95 Kurkuminoid” Ne Anlatır?
Kurkuminoid, zerdeçal (Curcuma longa) rizomunda bulunan üç benzer bileşenin ortak adıdır: kurkumin, demetoksikurkumin ve bisdemetoksikurkumin. Kurkumin ve kurkuminoid farkı, etiketteki yüzdenin üç bileşenin toplamına mı, yalnız kurkumine mi ait olduğunu belirler.
Kurkuminoidler etikette nasıl yazılır?
Kanada Sağlık Bakanlığı’nın (Health Canada) yoğunlaştırılmış zerdeçal ekstreleri monografındaki etiket örneği curcuminoids ve curcumin yazımlarını kullanır. PubChem’de diğer iki bileşenin adları demethoxycurcumin ve bisdemethoxycurcumin’dir. PubChem’e göre kurkumin, renklendirici olarak E 100 numarasıyla da anılır.
Aynı etiket örneğinde ekstre miktarı, kurkuminoid yüzdesi ve kurkumin yüzdesi ayrı ayrı yazılır.
Kurkumin diğer kurkuminoidlerden nasıl ayrılır?
Avrupa İlaç Ajansı’nın (EMA) zerdeçal değerlendirme raporu, kurkuminoidleri kurkumin, demetoksikurkumin ve bisdemetoksikurkuminin karışımı olarak tanımlar.
PubChem’e göre üç bileşen de diarilheptanoid sınıfındadır; fark metoksi grubu sayısındadır. Kurkuminde iki metoksi grubu vardır (C21H20O6). Demetoksikurkumin, metoksi gruplarından biri hidrojenle yer değiştirmiş kurkumindir (C20H18O5). Bisdemetoksikurkuminde metoksi grubu yoktur (C19H16O4).
“%95 kurkuminoid” ne anlama gelir?
Health Canada monografının aktardığı ABD Farmakopesi (USP-NF 2023) tanımına göre kurkuminoid ham maddesi, kuru madde üzerinden en az %95 kurkuminoid içerir; bu yüzde kurkumin, demetoksikurkumin ve bisdemetoksikurkuminin toplamıdır. Aynı tanımda kurkumin %70–80, demetoksikurkumin %15–25, bisdemetoksikurkumin %2,5–6,5 aralığındadır. Bu tanıma göre “%95 kurkuminoid” ifadesi “%95 kurkumin” anlamına gelmez.
Türkiye’de kurkuminoidler nasıl düzenlenir?
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi (son güncelleme 27.10.2026), kurkuminoidleri ve kurkumini “Kurkuminoidler/Kurkumin” adlı tek satırda anar. Satırda kaynak zerdeçal (Curcuma longa), 11 yaş ve üzeri için günlük en yüksek miktar 600 mg’dır. Türkiye’de zerdeçal, kurkumin ve kurkuminoidler için TİTCK Ek-1 listesinde onaylı sağlık beyanı yoktur.
Herbina ürünlerinde kurkumin nerede geçer?
Herbina Zerdeçal Karabiber Ekstresi’nin içindekiler satırında zerdeçal ekstresi, kurkuminin İngilizce adıyla (curcumin) birlikte yazılır. Ürün sayfasına göre 547,5 mg değeri ekstre ağırlığıdır.
| Ürün | İçindekiler satırı | Porsiyonda (1 kapsül) | Kurkuminoid ya da kurkumin oranı |
|---|---|---|---|
| Zerdeçal Karabiber Ekstresi | zerdeçal ekstresi (Curcuma longa) (curcumin) | 547,5 mg zerdeçal ekstresi | Sayfada belirtilmemiş |
Ambalaj üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın.
İlgili
- Zerdeçal kapsülü ve kimler kullanmamalı · Zerdeçal, kurkumin oranı ve piperin · Ekstre oranı ve standardizasyon
Kaynaklar
- European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC), Assessment report on Curcuma longa L., rhizoma, EMA/HMPC/749518/2016, final, 2018. Erişim: 21 Kasım 2026. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-curcuma-longa-l-rhizoma-revision-1_en.pdf
- Health Canada, Natural Health Product Monograph: Concentrated Turmeric Extracts and Isolates (Curcuminoids/Curcumin), 2025. Erişim: 21 Kasım 2026. https://webprod.hc-sc.gc.ca/nhpid-bdipsn/dbImages/812
- PubChem, Curcumin (CID 969516). Erişim: 21 Kasım 2026. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/969516
- PubChem, Demethoxycurcumin (CID 5469424). Erişim: 21 Kasım 2026. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5469424
- PubChem, Bisdemethoxycurcumin (CID 5315472). Erişim: 21 Kasım 2026. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5315472
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi, son güncelleme 27.10.2026, s. 18. Erişim: 21 Kasım 2026. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Yem_Mevzuat/Takviye_Edici_Gidalar_Kisitli_Maddeler_Listesi.pdf
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Kılavuzu ekleri, Ek-1, 2023. Erişim: 21 Kasım 2026. https://titck.gov.tr/storage/Archive/2023/contentFile/Eki_7476a215-404f-4fa2-bf46-6266fad8d592.pdf
- Herbina, Zerdeçal Karabiber Ekstresi ürün sayfası: içerik tablosu, içindekiler ve porsiyon uyarısı. Erişim: 21 Kasım 2026.
Son güncelleme: 21.11.2026