Resveratrol: Kaynağı, Biçimleri ve Günlük Sınırı
Resveratrol, üzüm kabuğunda bulunan bir polifenol. Bir su bardağı kırmızı üzümde 0,24–1,25 mg kadar bulunurken, takviyelerde kapsül ya da tablet başına 1 mg’ın altından 500 mg’a kadar değişen miktarlar yer alıyor.
Bu rehberde resveratrolün hangi besinlerde bulunduğunu, takviyelerde trans-resveratrol ile resveratrol ekstraktı arasındaki farkı, kapsül, shot ve şurup gibi biçimlerde miktarın nasıl okunduğunu ve Türkiye’deki günlük 150 mg sınırının hangi ürünler için geçerli olduğunu bulacaksınız.
Resveratrol nedir, hangi sınıfa girer?
Resveratrol, stilben sınıfından polifenolik bir bileşiktir; kimyasal adı 3,4’,5-trihidroksistilben’dir. Yağda çözünür ve iki ayrı molekül düzeninde bulunur: trans ve cis. Üzümde ve üzüm suyunda baskın olan düzen trans’tır.
Resveratrol bitkide çoğu zaman bir glukoz molekülüne bağlı hâlde de bulunur. Bu bağlı hâlin en bilinen örneği piceid’dir; üzümde ve üzüm suyunda baskın olan da trans-piceid’dir.
Resveratrol hangi besinlerde bulunur?
Oregon Eyalet Üniversitesi Linus Pauling Enstitüsü’nün derlemesine göre resveratrol üzümde, üzüm suyunda, yer fıstığında, kakaoda ve yaban mersini ile kızılcık gibi Vaccinium türü meyvelerde bulunur. Üzümde yalnız kabukta yer alır.
| Besin | Porsiyon | Toplam resveratrol |
|---|---|---|
| Kırmızı üzüm | 1 su bardağı (160 g) | 0,24–1,25 mg |
| Haşlanmış yer fıstığı | 1 su bardağı (180 g) | 0,32–1,28 mg |
| Çiğ yer fıstığı | 1 su bardağı (146 g) | 0,01–0,26 mg |
| Fıstık ezmesi | 1 su bardağı (258 g) | 0,04–0,13 mg |
Değerler kaynakta aralık olarak verilmiş. Besinlerdeki miktar miligramın altında ya da çevresinde kalıyor; takviyelerdeki miktar ise bunun yüzlerce katına çıkabiliyor.
Takviyelerdeki resveratrol nereden gelir?
Takviyelerde üç kaynak öne çıkıyor:
- Japon poligonumu (Polygonum cuspidatum) kökü ekstraktı: Linus Pauling Enstitüsü’ne göre ABD’deki resveratrol takviyelerinin çoğu bu ekstraktı içeriyor.
- Üzüm (Vitis vinifera) ekstraktları.
- Sentetik trans-resveratrol: bitkiden elde edilmeyen, üretimle elde edilen saf bileşik.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi de resveratrol için bu ayrımı yapıyor: bir satırda sentetik resveratrol, ayrı bir satırda “diğer kaynaklar” olarak Japon poligonumu ve üzüm yer alıyor.
Trans-resveratrol ile resveratrol ekstraktı aynı şey mi?
Hayır. İkisi etikette farklı okunur.
Trans-resveratrol tek bir bileşiğin adıdır. Avrupa Komisyonu’nun 2016 tarihli kararındaki tanıma göre saflığı en az %99’dur ve kirli beyaz ile bej arası kristal görünümündedir. Etikette “150 mg trans-resveratrol” yazıyorsa bu, bileşiğin kendi miktarıdır.
Resveratrol ekstraktı ise bir bitkiden elde edilen karışımdır. Etikette “400 mg resveratrol ekstraktı” yazıyorsa bu, ekstraktın ağırlığıdır; içindeki resveratrol miktarı ayrıca belirtilmediyse etiketten okunamaz. Ekstrakt ağırlığı ile etken bileşen miktarı arasındaki bu farkı ekstre oranının nasıl okunduğunu anlatan yazımızda ayrıntılı ele aldık.
İki ürünü karşılaştırırken sorulacak ilk soru bu yüzden “kaç mg?” değil, “kaç mg ne?” sorusudur.
Resveratrol için günlük sınır var mı?
Var; ama kaynağa göre değişiyor. Kısıtlı Maddeler Listesi’nin 21 Eylül 2026 tarihli sürümünde iki ayrı satır bulunuyor:
| Kaynak | Günlük en çok | Etiket koşulu |
|---|---|---|
| Sentetik resveratrol | 150 mg (yetişkin nüfus için) | Etikette “trans-resveratrol” olarak adlandırılır; 18 yaş altı bireylerin kullanmaması ve ilaç kullananların ürünü yalnız tıbbi gözetim altında kullanması gerektiği yazılır |
| Diğer kaynaklar: Japon poligonumu, üzüm | 5 g | Ek etiket ifadesi belirtilmemiş |
Avrupa Birliği’ndeki düzenleme de aynı sayıyı kullanıyor: Komisyon’un 2016/1190 sayılı kararı trans-resveratrolü kapsül ya da tablet biçimindeki takviyelerde, yalnız yetişkinler için ve günde en çok 150 mg olarak yetkilendirdi. Kararın gerekçesinde, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) trans-resveratrolün bazı ilaçlarla etkileşebileceğini belirttiği ve tüketicinin bu konuda bilgilendirilmesi gerektiği yazıyor.
Kapsül, tablet, shot, şurup: biçim neyi değiştirir?
Biçim, bileşeni değil, miktarı nasıl doğruladığınızı değiştirir.
| Biçim | Miktar nasıl yazılır | Etikette bakılacak yer |
|---|---|---|
| Kapsül, tablet | Birim başına mg | Günlük porsiyon kaç birim; mg değeri ekstrakta mı, trans-resveratrole mi ait |
| Shot | Tek kullanımlık şişe (ml) başına mg | Bir şişenin günlük porsiyon olup olmadığı; içindekiler listesindeki diğer bileşenler |
| Şurup | Ölçek (ml) başına mg | Günlük ölçek sayısı; açıldıktan sonra saklama koşulu |
Sıvı biçimlerde aroma ve tatlandırıcı gibi bileşenler de bulunabilir; bunlar içindekiler listesinde yazar. Kapsülde ise kapsül kabuğunun ve yardımcı maddelerin ne olduğu aynı listeden okunur.
Herbina ürününde resveratrol nasıl yer alıyor?
| Ürün | Kullanılan biçim | Porsiyon başına | Ambalaj · porsiyon | Yaş grubu |
|---|---|---|---|---|
| NADH NR Resveratrol Kapsül | Resveratrol ekstraktı, bitkisel kapsülde | 400 mg resveratrol ekstraktı, 100 mg NR (nikotinamid ribozit), 20 mg NADH | 30 kapsül · günde 1 kapsül | 11 yaş ve üzeri yetişkinler |
Üründe resveratrol ekstrakt olarak yer alıyor; 400 mg değeri ekstraktın ağırlığıdır. Ekstraktın hangi bitkiden elde edildiği ve içindeki trans-resveratrol oranı sayfada belirtilmemiş. Aynı kapsüldeki diğer iki bileşeni NADH ve NR’nin ne olduğunu anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
Bileşen tablosu ve kullanım bilgisi için NADH NR Resveratrol Kapsül ürün sayfasını inceleyebilirsiniz.
Resveratrol kullanırken kimler dikkat etmeli?
Düzenlemelerin açıkça işaret ettiği iki grup var:
- İlaç kullananlar: Hem Türkiye’deki liste hem Avrupa Birliği kararı, trans-resveratrol içeren ürünlerde ilaç kullanan kişilerin ürünü yalnız tıbbi gözetim altında kullanması gerektiğinin etikete yazılmasını istiyor.
- 18 yaş altı bireyler: Türkiye’deki liste, sentetik resveratrol içeren ürünlerin etiketinde 18 yaş altı bireylerin kullanmaması gerektiğine dair ifade arıyor. Avrupa Birliği kararı da yalnız yetişkinleri kapsıyor.
Benzer bir günlük sınır ve etiket koşulu başka bitkisel bileşenlerde de var; yeşil çay ekstresinin ne zaman ve neyle alınmadığını anlatan yazımız buna bir örnek.
Kısaca
- Resveratrol stilben sınıfından bir polifenol; üzümde yalnız kabukta bulunur.
- Besinlerdeki miktar porsiyon başına 1 mg çevresinde ya da altında; takviyelerde 1 mg’ın altından 500 mg’a kadar değişir.
- Takviyelerde üç kaynak var: Japon poligonumu, üzüm ve sentetik trans-resveratrol.
- “mg trans-resveratrol” bileşiğin kendi miktarıdır; “mg resveratrol ekstraktı” ekstraktın ağırlığıdır.
- Türkiye’de sentetik resveratrol için sınır günde 150 mg (yetişkin); etikette 18 yaş altı ve ilaç kullananlar için ifade aranır.
- Biçim (kapsül, shot, şurup) bileşeni değil, miktarın nasıl okunduğunu değiştirir.
Sık sorulan sorular
Resveratrol hangi besinlerde bulunur?
Üzümde, üzüm suyunda, yer fıstığında, kakaoda ve yaban mersini ile kızılcık gibi meyvelerde bulunur. Bir su bardağı kırmızı üzümde 0,24–1,25 mg toplam resveratrol ölçülmüştür.
Trans-resveratrol ne demek?
Resveratrol molekülünün iki düzeninden biridir; üzümde baskın olan düzen budur. Takviye etiketinde “trans-resveratrol” yazıyorsa belirtilen miktar bu bileşiğin kendisine aittir.
Resveratrol için günlük sınır nedir?
Türkiye’deki Kısıtlı Maddeler Listesi’ne göre sentetik resveratrol (trans-resveratrol) için sınır yetişkinlerde günde 150 mg’dır. Japon poligonumu ve üzüm kaynakları için listede günde 5 g yazıyor. Her üründe ambalajdaki tavsiye edilen günlük porsiyon esas alınır.
Shot mı, şurup mu, kapsül mü?
Üçü de resveratrolü farklı biçimde sunar; fark miktarı nasıl doğruladığınızdadır. Kapsülde birim başına mg, shot ve şurupta ml başına mg okunur. Karşılaştırırken mg değerinin ekstrakta mı yoksa trans-resveratrole mi ait olduğuna bakın.
Kaynaklar
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi, son güncelleme 21 Eylül 2026 (resveratrol satırları, s. 55). Erişim: 12 Ekim 2026. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Yem_Mevzuat/Takviye_Edici_Gidalar_Kisitli_Maddeler_Listesi-21.09.2026.pdf
- Avrupa Komisyonu. Commission Implementing Decision (EU) 2016/1190 of 19 July 2016 authorising the placing on the market of trans-resveratrol as a novel food ingredient. Erişim: 12 Ekim 2026. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32016D1190
- Linus Pauling Institute, Oregon State University. Resveratrol (Micronutrient Information Center), son güncelleme 11 Haziran 2015. Erişim: 12 Ekim 2026. https://lpi.oregonstate.edu/mic/dietary-factors/phytochemicals/resveratrol
- Ürün bileşen ve porsiyon verileri: Herbina NADH NR Resveratrol Kapsül ürün sayfası, erişim 12 Ekim 2026.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hekim tavsiyesi yerine geçmez. Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Ambalaj üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Hamilelik ve emzirme döneminde, süregelen bir rahatsızlığı olanlarda ve düzenli ilaç kullananlarda kullanımdan önce sağlık profesyoneline danışılmalıdır.